آیین نامه تاسیس مراکز پزشکی هسته ای
آیین نامه تاسیس مراکز پزشکی هسته ای مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مشتمل بر 13 ماده می باشد:
ماده یک:
تعاریف
الف: پزشکی هسته ای عبارت اسـت از کلیـه اقـدامات تشخیصـی و درمـانی کـه بوسـیله چشـمه هـای بـاز رادیواکتیو انجام میگردد و شامل:
1ـ آزمایشگاه invivo یا طرح برداری از اعضاء و تعیین میزان ضریب مواد رادیواکتیو در اعضای بدن.
2ـ آزمایشات invitro یا آزمایشات تشخیص پزشکی یا مواد رادیواکتیو.
3ـ درمان با مواد رادیواکتیو (باستثناء استفاده از منابع تشعشع بسته).
4ـ موسسات پزشکی هسته ای در صورت ارجاع پزشکان متخصص میتوانند نسبت به پذیرش، مشاوره و انجام آزمایشات ذیربط جهت بیماران ارجاعی اقدام نمایند.
ب : متخصصین پزشکی هسته ای به کسانی اطلاق میشود که دارای گواهینامه تخصصی مورد تائید وزارت متبوع باشد و میتوانند هر سه قسمت پزشکی هسته ای را انجام دهند.
تبصره : پزشکان متخصصی که قبلاً بعنوان موسس و مسئول فنی صلاحیت آنان به تائید کمیسیون قـانونی تشخیص امور پزشکی رسیده است از این بند مستثنی میباشند.
ج : موسس مراکز پزشکی هسته ای به کسانی اطلاق میشود که برابر مفاد این آئیننامه اقدام بـه تاسـیس مرکز پزشکی هسته ای بنمایند.
د : مسئول فنی مراکز پزشکی هسته ای به کسانی اطلاق میشود که دارای درجه دکتری تخصصـی پزشـکی هسته ای بوده و صلاحیت آنان به تصویب کمیسیون قـانونی تشـخیص امـور پزشـکی موضـوع مـاده 20 قـانون مربوط به مقررات امور پزشکی، داروئی، مواد خوردنی و آشامیدنی برسد. (به استثناء افراد مـذکور در تبصـره بند ب).
هـ : کارمندان فنی پزشکی هسته ای به کسانی اطلاق میشود که دوره تکنولوژی پزشـکی هسته ای را طـی نموده و اشتغال بکار آنان فقط زیرنظر مسئول فنی مورد تائید کمیسیون تشخیص امور پزشکی مجاز میباشد.
و : حفاظت در برابر اشعه در پزشکی هسته ای عبارتست از ایجاد و کنترل تاسیسات و تجهیزات فنی لازم و انتخاب روش مناسب کار به منظور اجتناب از پرتوگیری غیرمجـاز افرادیکـه بـه نحـوی در داخـل و اطـراف مراکز پزشکی هسته ای امکان حضور و یا عبور دارند و دفع بهداشتی پسماندهای مواد رادیواکتیو.
ز : موسسات پزشکی هسته ای به مرکزی اطلاق میشود که بطور مستقل به امور پزشکی هسته ای بپـردازد و در صورتیکه در یکی از موسسات پزشکی باشد بخش پزشکی هسته ای نامیده میشود.
ماده 2 :
تاسیس مراکز پزشـکی هسته ای منـوط بـه اخـذ پروانـه تاسـیس از وزارت بهداشـت، درمـان و آموزش پزشکی میباشد.
تبصره 1 : کلیه مراکز پزشکی هسته ای موجود موظفند حداکثر ظرف مدت 6 ماه نسبت به انطبـاق وضـع خود با مقررات و ضوابط این آئین نامه اقدام و پروانه مربوطه را دریافت دارند.
تبصره 2 : انجام آزمایشات تشخیص پزشکی به کمک مواد رادیواکتیو در آزمایشگاههای تشـخیص طبـی تابع مقررات آئین نامه تاسیس آزمایشگاههای تشخیص مربوطه میباشد.
ماده 3 :
تقاضای پروانه به طریق زیر انجام میگیرد:
1ـ متقاضی باید دارای پروانه مطب در شهر مربوطه بوده و یا واجد شرایط آن باشد.
2ـ متقاضی تاسیس مراکز پزشکی هسته ای ابتدا باید فرم درخواست مربوطه را تکمیل و همراه با مدارك موردنیاز از طریق معاونت درمان و دارو دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مربوطه به اداره کـل صدور پروانه های وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ارسال نماید.
3ـ پس از تایید کمیسیون قانونی تشخیص امور پزشکی و صدور مجوز موسس میتواند اقـدام بـه تاسـیس بنماید.
4ـ پس از آماده شدن محل از نظر فضاهای لازم و ایجاد امکانات و تاسیسات به منظور حفاظـت در برابـر اشـعه و معرفـی کارمنـدان فنـی واجـد شـرایط و تائیـد کارشناسـان مربوطـه جهـت بررسـی و طـرح موضـوع بهرهبرداری در کمیسیون قانونی تشخیص امور پزشکی به اداره کل صدور پروانهها ارسال میگردد.
ماده 4 :
موسس و مسئول فنی پزشکی هسته ای میتواند یک نفر شخص واحد باشد. تبصره : موسس و یا موسسین مراکز پزشکی هسته ای موظف بـه قبـول و یـا معرفـی مسـئول فنـی واجـد شرایط میباشد.
ماده 5 :
یک نفر متخصص میتواند فقط یک پروانـه تاسـیس و یـا پروانـه مسـئولیت فنـی موسسـه پزشـکی هسته ای را کسب کند.
تبصره 1 : هرگونه جابجائی، انتقال و واگذاری موسسات پزشکی هسته ای به افراد واجـد شـرایط پـس از موافقت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی و تائید کمیسیون تشخیص امور پزشـکی موضـوع مـاده 20 قانون امکان پذیر میباشد.
تبصره 2 : مراکز پزشکی هسته ای نمیتوانند مرکـز دیگـری را بنـام شـعبه در محلـی جـدا از محـل دارای پروانه دایر نمایید.
ماده 6 :
مسئولیت کلیه امور مربوط به پزشکی هسته ای و حفاظت در برابر اشـعه و سـایر مسـائل بعهـده مسئول فنی میباشد.
تبصره 1 : تزریقات داخل وریدی مواد رادیواکتیو برای آزمایشات لازم است توسط پزشـک و یـا کارمنـد فنی و واجد شرایط زیر نظر پزشک مسئول فنی صورت گیرد.
تبصره 2 : تعیین مقدار ماده رادیواکتیو از وظایف مسئول فنی میباشد.
تبصره 3 : کارمندان فنی حق دخل و تصرف در دستورات پزشک و دادن نسخه و تجویز دارو و اظهارنظر تشخیصی و درمانی ندارند.
تبصره 4 : تا زمانیکه بـه تشـخیص و اعـلام وزارت بهداشـت، درمـان و آمـوزش پزشـکی کارمنـدان فنـی پزشکی هسته ای به کافی تربیت نشـده انـد مراکـز پزشـکی هسته ای میتواننـد از دارنـدگان مـدرك تحصـیلی کارشناس و یا کاردانی رشته های رادیولوژی، رادیوتراپی، آزمایشگاه، پرستاری با تشخیص و آمـوزش توسـط مسئول فنی استفاده نمایند و کلیه کارکنانی که در تاریخ تصویب این آئین نامه در موسسات پزشـکی هسته ای اشتغال دارند و صلاحیت آنان مورد تائید مسئول فنی میباشند میتوانند بکار خود ادامه دهند.
مـاده 7 :
کمیسـیون تشـخیص امـور پزشـکی (پزشـکی هسته ای ) متشـکل از اعضـاء پـیشبینـی شـده و متخصصین پزشکی هسته ای برابر قانون خواهند بود.
ماده 8 :
کلیه مراکز پزشکی هسته ای پس از کسب پروانـه ملـزم بـه رعایـت مقـررات ایـن آئـین نامـه و موازین پزشکی و اصول حفاظت در برابر اشعه میباشند. و در صورت مشاهده هرگونه نقض مقررات و ضـوابط در مراکز پزشکی هسته ای که در مدت زمان تعیین شده رفع نگردد برابر قانون از ادامه فعالیت آن جلوگیری بعمل میآید.
تبصره : بازرسی و نظارت بر موسسات پزشکی هسته ای بایـد توسـط گروهـی از کارشناسـان خبـره کـه حداقل یکنفر پزشک متخصص پزشک هسته ای عضو هیئت علمی در آن گروه باشد انجام شود.
ماده 9 : در صورت غیبت مسئول فنی معرفی یکنفر جانشین واجد شرایط از طـرف موسـس بـه معاونـت درمان و دارو دانشگاه / دانشکده علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مربوطه الزامیست. تبصره : در صورتیکه مدت زمان قبول جانشین بیشتر از سه ماه باشد اخذ پروانه موقت بنام مسـئول فنـی جدید با معرفی موسس ضروری و اعتبار آن یکسال خواهد بود و برای مازاد بـر ایـن مـدت لازم اسـت برابـر مقررات این آئین نامه مجدداً اقدام به کسب پروانه تاسیس بنام موسس و مسئول فنی جدید بنمایند.
ماده 10 :
در پروانه تاسیس و مسئول فنی برحسب مورد و پس از تائید کمیسیون تشخیص امور پزشـکی موضوع ماده 20 قسمتهای مختلف پزشکی هسته ای ذکر میگردد.
تبصره : اضافه نمودن یک قسمت از پزشکی هسته ای به قسمت هایی که قبلاً پروانه تاسیس برای آنها صادر شده است منوط به کسب پروانه جدید میباشد.
ماده 11 :
رعایت مفاد آئین نامه انطباق امور پزشکی با موازین شـرع مقـدس از سـوی موسسـه پزشـکی هسته ای الزامیست.
ماده 12 :
ضوابط بهداشتی، حفاظتی، فضای فیزیکی و تجهیزات مراکز پزشکی هسته ای طبق آیین نامه تاسیس مراکز پزشکی هسته ای
الف: فضای فیزیکی شامل (قسمت پذیرش و اطاق انتظار، قسـمت خـون گیـری و تزریقـات، اطـاق نگـاره برداری، اطاق آزمایشات invitro ،محل نگهداری مـواد رادیواکتیـو، جایگـاه پسـمانداری، دستشـوئی و توالـت مجزا برای کارکنان و بیماران، اطاق معاینه بیماران) که حداقل مجموعاً 100 مترمربع باید باشد.
ب: تهویه اطاق ها بویژه در قسمت نگهداری مواد رادیواکتیو باید مجهز به هواکشهای مناسب یا هود باشد.
ج: کلیه سطوح محل کار اعم از کفها و میزهای آزمایش و محـل نگهـداری مـواد رادیواکتیـو از پوشـش مناسب نظیر مکالئوم، سنگ یا استیل باشد.
د: تجهیزات موردنیاز در مراکز پزشکی هسته ای کـه دارای قسـمتهای آزمایشـات نگـارهبـرداری، درمـان بیماران سرپایی هستند حداقل عبارتند خواهند بود از
1ـ یکدستگاه تصویربرداری (اسکنر یا گاما کامرا)
2ـ یکدستگاه اندازه گیری مواد رادیواکتیو
3ـ یکدستگاه گاماکانتر
4ـ ردیاب جهت کشف آلودگی
5ـ محل نگهداری مواد پسمان
6ـ فیلم بج جهت کلیه کارکنان
تبصره: فضای مراکز پزشکی هسته ای باید متناسب با تعداد دستگاههای پزشکی هسته ای و کارکنان شاغل اعم از اداری و فنی در مرحله بهره برداری باید به تائید کمیسیون قانونی تشخیص امور پزشکی برسد.
ماده 13 آیین نامه تاسیس مراکز پزشکی هسته ای:
موسس و یـا موسسـین مراکـز پزشـکی هسته ای موظفنـد الزامـات موضـوع ایـن آئـین نامـه و دستورالعمل های ابلاغ شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را رعایت نمایند و مسـئول فنـی و کارکنان ذیربط نیز مکلف به انجام آنها در حدود وظایف و صلاحیتها مربوطه هستند و باید نواقص اعـلام شـده را در مدت زمان تعیین شده برطرف سازند و در صورت تخلف موضوع در کمیسیون تشـخیص امـور پزشـکی مطرح و حسب مورد پس از تصویب کمیسیون پروانه تاسیس بطور موقت از یک ماه یایکسال لغو خواهد شد.
آیین نامه تاسیس مراکز پزشکی هسته ای به استناد ماده 24 قانون مربوط به مقررات امور پزشکی داروئی، مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب 1334 و بندهای 12 و 13 ماده یک قـانون تشـکیلات و وظـایف وزارت بهداشـت، درمـان و آمـوزش پزشکی در تاریخ ……………… به تصویب رسید.
دکتر سید علیرضامرندی
وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی